Cardiovasculaire veiligheid is een van de belangrijkste kwesties voor elke hormoonveranderende stof. Voor ibutamoren is het beeld dubbelzinnig: enerzijds kan groeihormoon een gunstig effect hebben op sommige lipidenindicatoren, anderzijds werd in een klinisch onderzoek een signaal geregistreerd dat verband houdt met hartfalen. De redactie analyseerde hoe deze gegevens gecombineerd worden.
Groeihormoon en het cardiovasculaire systeem
Groeihormoon en IGF-1 hebben een uitgesproken effect op hart en bloedvaten. Dit blijkt uit twee tegengestelde klinische aandoeningen. Volwassenen met groeihormoondeficiëntie hebben een ongunstig lipidenprofiel, meer visceraal vet en een verhoogd cardiovasculair risico. Patiënten met acromegalie, dat wil zeggen een chronische overmaat aan groeihormoon, lijden in plaats daarvan aan hypertensie, myocardiale hypertrofie en cardiomyopathie.
Daarom is het niet alleen ‘min of meer’ groeihormoon dat belangrijk is voor het hart, maar ook de balans ervan. Gebrek is schadelijk, teveel is ook schadelijk. De vraag over ibutamoren komt neer op waar het precies dit evenwicht bij een bepaalde persoon verschuift.
Bij patiënten met groeihormoondeficiëntie verlaagde vervangingstherapie het totale en LDL-cholesterol, evenals de diastolische bloeddruk, volgens een meta-analyse van Maison et al. (2004). Deze gegevens worden vaak aangehaald als argument ten gunste van het ‘hartvoordeel’ van secretagogen.
Een dergelijke overdracht is echter onjuist. De meta-analyse betrof mensen met een bewezen tekort, die werden hersteld naar normale hormoonspiegels. Een persoon met een normale hypofysefunctie, die bovendien de secretie stimuleert, beweegt zich naar overdaad, niet naar normalisatie.
Ibutamoren en lipidenprofiel
Er zijn weinig directe gegevens over het effect van ibutamoren op lipiden. Het bekendste is het werk van Svensson et al. (1999), waarin ze zwaarlijvige mannen bestudeerden die gedurende twee maanden ibutamoren kregen. De auteurs registreerden veranderingen in de concentraties van verschillende lipoproteïnen, terwijl het niveau van lipoproteïne(a), een onafhankelijke genetisch bepaalde risicofactor, niet veranderde.
In de grotere klinische onderzoeken met ibutamoren stonden veranderingen in de lipiden niet centraal in de discussie en deze kwamen niet naar voren als een belangrijk veiligheidssignaal. Dit onderscheidt het van anabole steroïden en SARM's, waarvoor de verlaging van het "goede" HDL-cholesterol een van de meest consistente effecten is.
Korte studies over kleine groepen laten ons echter niet toe conclusies te trekken over de gevolgen op de lange termijn. Het lipidenprofiel hangt ook af van voeding, lichaamsgewicht en gevoeligheid voor insuline – en al deze factoren worden indirect beïnvloed door ibutamoren.
In de praktijk betekent dit dat het lipidenprofiel van iemand die ibutamoren gebruikt in elke richting kan veranderen, afhankelijk van het dieet, de gewichtstoename en de metabolische toestand. Het moet samen met een arts worden geïnterpreteerd, en niet op basis van algemene beloften over 'nut voor de bloedvaten'.
| Indicator | Anabole steroïden | Ibutamoren | Redactionele commentaar |
|---|---|---|---|
| HDL | Een uitgesproken daling | Een karakteristieke afname wordt niet beschreven | Er zijn weinig gegevens |
| LDL | Vaak verhoogd | Er zijn niet genoeg gegevens | Afhankelijk van voeding en lichaamsgewicht |
| Lipoproteïne(a) | Het kan afnemen | Geen verandering (Svensson, 1999) | Eén kleine studie |
| Nuchtere glucose | Veranderingen variëren | Stijging | Goed gedocumenteerd |
| Vloeistofretentie | Het is mogelijk | Kenmerkend | Beïnvloedt de bloeddruk en het hart |
Vochtretentie, druk en hartfalen
Het belangrijkste effect van ibutamoren op het hart heeft niet te maken met cholesterol, maar met vocht. Groeihormoon verhoogt de natriumreabsorptie in de nieren, wat resulteert in het vasthouden van water in het lichaam. In klinische onderzoeken manifesteerde dit zich door zwelling en gewichtstoename.
Voor een gezond hart is een kleine toename van het vloeistofvolume meestal niet kritisch. Maar voor een hart met een verminderde reserve – bij ouderen, met coronaire aandoeningen of hoge bloeddruk – kan het extra volume de druppel worden die decompensatie veroorzaakt.
Een dergelijk scenario is waarschijnlijk gerealiseerd in een fase IIb-onderzoek bij patiënten na een heupfractuur (Adunsky et al., 2011). De proef werd vroegtijdig stopgezet vanwege de hogere incidentie van congestief hartfalen in de ibutamorengroep. Dit is de ernstigste gedocumenteerde veiligheidswaarschuwing voor een stof.
Wat de bloeddruk betreft, zijn er weinig directe betrouwbare gegevens over ibutamoren. Gezien de natriumretentie moeten mensen met hypertensie echter een mogelijke stijging van de bloeddruk verwachten en deze regelmatig controleren.
Indirect risico: glucose en lichaamsgewicht
Naast directe effecten op de vloeistof werkt ibutamoren via metabolisme op het cardiovasculaire risico. In een onderzoek van Nass et al. (2008) verhoogde de stof de nuchtere glucose en verminderde de insulinegevoeligheid. Insulineresistentie is een van de belangrijkste componenten van het metabool syndroom en een erkende risicofactor voor atherosclerose.
Verhoogde eetlust en gewichtstoename zijn ook niet neutraal voor het hart. Als er extra calorieën in het vetweefsel terechtkomen, vooral het viscerale vetweefsel, verslechtert dit het lipidenprofiel en de bloeddruk.
Dus zelfs als het directe effect van ibutamoren op cholesterol klein is, kan het cumulatieve effect op het cardiovasculaire risico nadelig zijn, vooral bij mensen met obesitas of prediabetes bij aanvang.
Ten slotte kan een langdurige toename van IGF-1 tot boven het leeftijdsgebonden referentiebereik een persoon theoretisch dichter bij een profiel van een "milde" overmaat aan groeihormoon brengen. Het duurt jaren voordat de cardiale gevolgen van acromegalie zich ontwikkelen, en korte onderzoeken naar ibutamoren konden deze niet detecteren.
- Insulineresistentie als factor bij atherosclerose.
- Gewichtstoename als gevolg van verhoogde eetlust.
- Vloeistofretentie en mogelijke drukverhoging.
- Onbekende langetermijneffecten van langdurig verhoogd IGF-1 op het myocardium.
Welke indicatoren moeten worden gemonitord
Voor mensen met hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk of diabetes adviseert de redactie categorisch niet het gebruik van niet-geregistreerde stoffen die groeihormoon beïnvloeden. Voor de rest is het belangrijk om te begrijpen welke indicatoren de risico’s weerspiegelen.
De basislijst omvat een lipidenprofiel (totaal cholesterol, LDL, HDL, triglyceriden), nuchtere glucose en geglycosyleerd hemoglobine, regelmatige bloeddrukmeting en controle van het lichaamsgewicht. Plotselinge gewichtstoename binnen een paar dagen duidt vaak op vochtretentie.
Symptomen die onmiddellijke medische aandacht vereisen: kortademigheid bij normale inspanning of liggen, toenemende zwelling van de benen, snelle of onregelmatige hartslag, pijn op de borst.
Wanneer u contact opneemt met een cardioloog, is het belangrijk om te informeren over het gebruik van ibutamoren en eventuele andere middelen. Dit zal helpen om de symptomen en onderzoeksresultaten correct te interpreteren.
Conclusies van de redactie
De invloed van ibutamoren op het lipidenprofiel is weinig onderzocht en is volgens de beschikbare gegevens niet zo uitgesproken als die van anabole steroïden. Dit maakt de stof echter niet veilig voor het hart.
Het belangrijkste hartrisico houdt verband met vochtretentie: in een onderzoek bij oudere patiënten was er een signaal van congestief hartfalen, waardoor het onderzoek werd stopgezet.
Indirecte effecten – insulineresistentie en gewichtstoename – kunnen het algehele cardiovasculaire risico verhogen, vooral bij langdurig gebruik.
Om het beeld compleet te maken, bevelen we onze materialen aan over de bijwerkingen van ibutamoren, over de resultaten van de klinische onderzoeken en over het lipidenprofiel als hulpmiddel voor gezondheidsmonitoring voor mensen die sporten.
Lijst met gebruikte literatuur
- Svensson J, et al. Treatment of obese subjects with the oral growth hormone secretagogue MK-677 affects serum concentrations of several lipoproteins, but not lipoprotein(a). J Clin Endocrinol Metab. 1999;84(6):2028–2033.
- Adunsky A, Chandler J, Heyden N, et al. MK-0677 (ibutamoren mesylate) for the treatment of patients recovering from hip fracture: a multicenter, randomized, placebo-controlled phase IIb study. Arch Gerontol Geriatr. 2011;53(2):183–189.
- Nass R, Pezzoli SS, Oliveri MC, et al. Effects of an oral ghrelin mimetic on body composition and clinical outcomes in healthy older adults: a randomized trial. Ann Intern Med. 2008;149(9):601–611.
- Maison P, Griffin S, Nicoue-Beglah M, et al. Impact of growth hormone (GH) treatment on cardiovascular risk factors in GH-deficient adults: a metaanalysis of blinded, randomized, placebo-controlled trials. J Clin Endocrinol Metab. 2004;89(5):2192–2199.
- Melmed S. Acromegaly. N Engl J Med. 2006;355(24):2558–2573.
- Pope HG Jr, Wood RI, Rogol A, et al. Adverse health consequences of performance-enhancing drugs: an Endocrine Society scientific statement. Endocr Rev. 2014;35(3):341–375.
